خواص و مضرات قهوه

قهوه چیست؟

همه ما دانه های قهوه را دیده ایم اما بسیاری از ما اطلاعات کافی درباره درخت قهوه نداریم مگر کسانی که محل پرورش درختان قهوه را از نزدیک دیده باشند.

دانه های قهوه در حقیقت تخم و یا دانه های داخل میوه ای است که به آن گیلاس قهوه گفته می شود، بعد از چیدن گیلاس قهوه از درخت دانه های داخل آن را از میوه جدا می کنند، روش های مختلفی برای جدا کردن دانه ها از گیلاس قهوه وجود دارد، بعضی از شرکت های تولید کننده قهوه بعد از چیدن میوه اجازه می دهند گیلاس قهوه کاملا خشک شود و سپس دانه ها را از آن استخراج می کنند و بعضی دیگر قبل از خشک شدن میوه و یا حتی بلافاصله بعد از چیدن اقدام به انجام آن می کنند، زمان جدا کردن دانه ها در طعم و کیفیت نهایی قهوه تاثیر گذاشته و باعث تفاوت در طعم محصول بدست آمده که به آن قهوه سبز گویند می شود.

ارتفاع درخت قهوه در حدود ۱۰ متر(۳۰ فوت) و پر از شاخه هایی است که با برگ های سبز تیره پوشیده شده اند. تقریبا سالی یک بار این درختان میوه می دهند و عمر متوسط درختان قهوه بین ۲۰ الی ۳۰ سال است.

دو گونه اصلی قهوه عبارتند از قهوه عربیکا(Arabica) و روبوستا(Robusta):

قهوه های تولید شده از گونه روبوستا حاوی ۵۰% کافئین بیشتر بوده و دارای طمع تلخ تری می باشند و یکی از دلایلی که قهوه عربیکا طرفداران بیشتری دارد طمع ملایم تر و عطر مطلوب آن نسبت به قهوه های روبوستا است، البته قهوه خوران حرفه ای شاید روبوستا را به عربیکا ترجیح دهند.

محل رویش درخت قهوه، دمای هوا، رطوبت، کیفیت و نوع خاک از عوامل موثر بر کیفیت و طعم قهوه می باشند. شرکت های قهوه سازی، دانه های قهوه سبز را تفت می دهند و محصولی که بدست می آید به آن قهوه بو داده گویند. مقدار حرارت، مدت تفت و موادی که حین تفت دادن به قهوه سبز افزوده می شود باعث تغییر در طعم و تنوع محصول نهایی می گردد. نهایتا قهوه بو داده، هم بصورت دانه های کامل و هم بعد از آسیاب و به شکل پودر بسته بندی و عرضه می شود.

در این زمان ها هرگز قهوه ننوشید

قهوه نوشیدنی که خیلی ها آن را به چای و نسکافه ترجیح می دهند . شاید باورتان نشود اگر بگوییم که در سال های اخیر بر شمار افرادی که به خوردن قهوه یا نسکافه عادت کرده اند، افزوده شده است! در زمان های قدیم در میان خانواده های خاص و در مراسم ویژه قهوه تهیه می شد، اما این روزها با واردات انواع آن، این نوشیدنی به خصوص در میان قشر جوان محبوبیت فراوانی پیدا کرده است، به ویژه در روزهای سخت کاری. اما مهم ترین نکته آن است که هر روز ما تأثیرات جدیدی را در زمینه عادت به نوشیدن قهوه می شنویم. البته در برخی از خبرها از فواید آن صحبت می شود، اما در برخی دیگر از مضر ات آن می گویند.قهوه

قهوه

بهتر است بدانید که بیش از یک سوم مردم جهان قهوه را دوست دارند و مصرف می کنند. واژه قهوه، برگرفته از زبان عربی و به معنای تحریک کننده و زایل کننده اشتهاست. برخی از مورخان، پیشینه این واژه را به کشور اتیوپی نسبت می دهند. درخت قهوه بین ۷ تا ۱۰ متر بلندی دارد و درهوای گرم و مرطوب رشد می کند. این درخت گل هایی کوچک و سپید دارد که بوی آن شبیه به بوی گل یاسمن است.

جالب است بدانید که دانه های آن در آغاز، رنگ سبز و پس از رسیدن، رنگ گیلاس به خود می گیرند. از این رو، در بعضی کشورها به درخت گیلاس هم شهرت دارد. دانه های قهوه دو به دو به یکدیگر چسبیده اند و پرده نازکی میان آنها وجود دارد که آنها را از هم جدا می کند. تهیه قهوه در کشورهای گوناگون، متفاوت است، اما اغلب آن را با آب جوش ، بخار آب و یا از طریق گذراندن آب جوش از پودر آن تهیه می کنند.

منظور ما را اشتباه متوجه نشوید، ما عاشق قهوه هستیم. این، یکی از عادات ماست که بسیار هم سالم است. تحقیقات بسیاری، قهوه را با مزایای سلامتی متعدد مانند کاهش خطر ابتلا به زوال عقل، افزایش سوخت و ساز بدن و کاهش خطر ابتلا به سرطان پوست، مرتبط دانسته اند. و پس از آن، خاصیت انرژی زای قهوه که صبحها ما را سرحال کرده و به ما کمک می کند بر افت شدید انرژی در اواسط بعدازظهر غلبه کنیم.
اما غیر مسئولانه است که فقط مزایای مثبت آن را برشمریم. تحقیقات نشان می دهند که در برخی شرایط، ممکن است لازم باشد برای جلوگیری از عوارض جانبی متعدد از افزایش اضطراب تا سرطان و خستگی (بله، حتی با وجود کافئین) ــ از مصرف آن اجتناب کرده یا حداقل مقدار مصرف را کاهش دهید.

فواید قهوه:

قهوه حاوی کافئین، آنتی اکسیدان، پلی فنول ها و مقدار کمی از ویتامین های B2، B5، B1، B3 و عناصر منگنز، پتاسیم، منیزیم، فسفر و سایر مواد شیمیایی مفید برای بدن است، نوشیدن قهوه اثرات موقتی را به همراه دارد و باعث افزایش هوشیاری و قدرت یادگیری، افزایش انرژی و سرعت متابولیزم بدن می گردد، به همین جهت برای بسیاری به یک نوشیدنی محبوب به ویژه هنگام صبح تبدیل شده است.

کافئین و رابطه آن با فعالیت مغز:

یکی از مواد فعال و موثر موجود در قهوه کافئین است که محرک مغز و غدد فوق کلیوی می باشد. مکانیزم اولیه کافئین در مغز مهار یک انتقال دهنده عصبی به نام آدنوزین(Adenosine) است، با مهار شدن آدنوزین، کافئین باعث تولید بیشتر سایر انتقال دهنده های عصبی مانند دوپامین(Dopamine) و نوراپی نفرین(Norepinephrin) می گردد و با این عمل سبب بهبود خلق و خوی، افزایش نشاط و زمان واکنش مغز، تقویت حافظه و هوشیاری می گردد، در این زمینه تحقیقات بسیاری صورت گرفته و این اثرات کاملا ثابت شده اند، قابل ذکر است این اثرات بعد از چند ساعت مصرف قهوه از بین می روند و تاثیر آن ها ماندگار نمی باشد.

ارزش غذایی قهوه

در هر ۱۰۰ گرم از دانه قهوه شما شاهد مواد مغذی به شرح زیر هستید که بر اساس نوع دم کردن می‌توانید مقداری از این مواد مغذی را در لیوان قهوه خودتان تجربه کنید:

  • انرژی ۰٫۴۸ کیلوکالری
  • کربوهیدرات ۰ گرم
  • قند ۰ گرم
  • فیبر ۰ گرم
  • چربی   ۰٫۰۲ گرم
  • پروتئین ۰٫۱۲ گرم
  • آب ۹۹٫۳۹ گرم
  • کافئین ۴۰ میلی‌گرم
  • ویتامین B1 یا تیامین ۰٫۰۱۴ میلی‌گرم (۱ درصد نیاز روزانه)
  • ویتامین B2 یا ریبوفلاوین ۰٫۰۷۶ میلی‌گرم (۵ درصد نیاز روزانه)
  • ویتامین B3 یا نیاسین ۰٫۱۹۱ میلی‌گرم (۱ درصد نیاز روزانه)
  • ویتامین B6 0.001 میلی‌گرم (۰ درصد نیاز روزانه)
  • اسیدفولیک یا ویتامین B9 2 میکروگرم (۱ درصد نیاز روزانه)
  • ویتامین C 0 میلی‌گرم (۰ درصد نیاز روزانه)
  • ویتامین E 0.01 میلی‌گرم (۰ درصد نیاز روزانه)
  • ویتامین K 0.1 میکروگرم (۰ درصد نیاز روزانه)
  • کلسیم ۲ میلی‌گرم (۰ درصد نیاز روزانه)
  • آهن ۰٫۰۱ میلی‌گرم (۰ درصد نیاز روزانه)
  • منیزیم ۳ میلی‌گرم (۱ درصد نیاز روزانه)
  • فسفر ۳ میلی‌گرم (۰ درصد نیاز روزانه)
  • پتاسیم ۴۹ میلی‌گرم (۱ درصد نیاز روزانه)
  • سدیم ۲ میلی‌گرم (۰ درصد نیاز روزانه)
  • روی ۰٫۰۲ میلی‌گرم (۰ درصد نیاز روزانه)

خواص قهوه

این نوشیدنی محبوب می‌تواند باعث افزایش سوخت و ساز بدن شما شده و بعضا باعث لاغری شود. اما خواص قهوهبه همین جا ختم نمی‌شود با ما همراه باشید.

۱)چربی سوزی

یکی از خواص قهوه این است که دارای کافئین است؛ این ماده یکی از معدود مواد طبیعی است که خاصیت چربی سوزی آن، در عمل، اثبات شده است. مطالعات متعدد نشان می‌دهد کافئین می‌تواند میزان سوخت و ساز بدن را ۳ تا ۱۱ درصد بالا ببرد.

چربی سوزی

چربی سوزی

۲)کم کردن خطر دیابت نوع ۲

بنا به برخی دلایل، میزان ابتلا به دیابت نوع ۲ در کسانی‌ که قهوه مصرف می‌کنند، به طور چشمگیری پایین است. مطالعات نشان می‌دهد ریسک ابتلا به این بیماری در افرادی که بیشترین میزان قهوه را مصرف می‌کنند، ۲۳ تا ۵۰ درصد کمتر است.

۳)مانع آلزایمر

معمولا افراد بالای ۶۵ سال به این بیماری مبتلا می‌شوند. طبق تحقیقات انجام شده، خطر ابتلا به بیماری آلزایمر در کسانی که قـهوه مصرف می‌کنند، بیش از ۶۵ درصد کمتر است. بنابراین این خواص قهوه بسیار مهم و قابل توجه برای بزرگسالان و کهنسالان است.

۴)کاهش پارکینسون

پس از آلزایمر، بیماری پارکینسون دومین بیماری رایج در حیطه‌ی عملکرد مغز است. طبق مطالعات انجام شده، مصرف قهوه خطر ابتلا به بیماری پارکینسون را بین ۳۲ تا ۶۰ درصد کاهش می‌دهد. اگر می‌خواهید دچار این بیماری نشوید بهتر است از این خواص قهوه بهترین استفاده را ببرید.

۵)سلامت کبد مفید

کبد عضو شگفت‌انگیزی است که صدها عملکرد مهم در بدن را انجام می‌دهد. ثابت شده است که یکی از خواص قهوه حفظ سلامت کبد است و می‌تواند در برابر سیروز، از کبد محافظت کند. کسانی که هر روز ۴ فنجان یا بیشتر قهوه ‌می‌نوشند، ۸۰ درصد کمتر در معرض این بیماری هستند.

۶)شادی آور 

طبق مطالعه‌ای که از سوی دانشگاه هاروارد انجام شد و در سال ۲۰۱۱ به چاپ رسید، زنانی که هر روز ۴ فنجان یا بیشتر قهوه می‌خوردند، ۲۰ درصد کمتر دچار افسردگی می‌شدند و شادتر از دیگران هستند. بنابراین یکی از خواص قهوه این است که شادی آور است.

۷)دشمن سرطان

سرطان یکی از شایع‌ترین دلایل مرگ در دنیا است. مطالعات نشان می‌دهد ریسک ابتلا به سرطان کبد در افرادی که قـهوه مصرف می‌کنند، ۴۰ درصد پایین‌تر است. طبق تحقیقی که بر روی ۴۸۹۷۰۶ نفر انجام شد، خطر ابتلا به سرطان روده‌ی بزرگ در کسانی که روزانه ۴ یا ۵ فنجان قهوه می‌خوردند، ۱۵ درصد کمتر بود. بنابراین یکی از مهمترین خواص قهوه این است که دشمن انواع سرطان است.

چه میزان قهوه برای سلامت ما مفید است:

چه میزان قهوه برای سلامت ما مفید است

به نظر بنده اگر به فشار خون، بیماری های قلبی، کلیوی، مشکلات تنفسی، اضطراب و افسردگی مبتلا نمی باشید و با نوشیدن قهوه احساس نشاط و خوبی را تجربه می کنید حداکثر ۳ الی ۵ لیوان در هفته برایتان مفید خواهد بود.

همچنین برای بهره مندی از خواص درمانی قهوه به آن شکر و سایر افزودنی های شیرین اضافه نکنید و صرفا با شیر و یا بدون شیر آنرا مصرف کنید.

زنان باردار و شیرده حتما باید با نظر پزشک از قهوه استفاده کنند و همچنین نوشیدن قهوه و سایر مایعات حاوی کافئین به میزان بالا برای افراد زیر ۱۴ سال توصیه نمی شود.

مضرات قهوه

همچنین افرادی که به مصرف کافئین عادت ندارند، ممکن است در اثر مصرف مقادیر متوسط کافئین نیز عوارض جانبی آن را تجربه کنند. با ما همراه باشید تا مضرات را به شما معرفی کنیم.

۱)افزایش اضطراب

مصرف بیش‌ازحدِ کافئین می‌تواند موجب اضطراب و عصبانیت شود. کافئین را به خاطر توانایی‌اش در افزایش هوشیاری می‌شناسند. «آدنوزین»‌ ماده‌ای شیمیایی در مغز است که باعث می‌شود احساس خستگی کنید. کافئین از تأثیرات آدنوزین جلوگیری می‌کند. و در نتیجه منجر به افزایش اضطراب می‌شود.

۲)باعث بی خوابی

قابلیت کافئین در بیدار نگه‌داشتن افراد یکی از باارزش‌ترین ویژگی‌های آن است. ازسوی دیگر مصرف زیاد کافئین می‌تواند مانعی بر سر خواب باکیفیت باشد. مطالعات نشان می‌دهند مصرف زیاد کافئین موجب می‌شود فرد دیرتر به خواب برود. همچنین کافئین می‌تواند مدت زمان خوابیدن را به خصوص در افراد مسن کاهش دهد.

۳)مشکلات گوارشی

برخی مطالعات نشان می‌دهند مصرف نوشیدنی‌های حاوی کافئین می‌تواند بیماری بازگشت اسید به مری را در برخی افراد تشدید کند. به نظر می‌رسد قـهوه حتی بیشتر موجب بروز این پدیده شود. در یک مطالعه‌ی کوچک به ۵ فرد آب کافئین‌دار داده شد و مشاهده شد عضلاتی که باعث می‌شوند محتوای معده به سمت گلو حرکت نکند، به حالت استراحت در آمد و در نتیجه فرد ترش می‌کند. ترش کردن نشانه‌ای از بیماری بازگشت اسید به مری است.

۴)افزایش فشار خون

افزایش فشار خون از عواملی است که خطر حملات قلبی و سکته مغزی را افزایش می‌دهد. زیرا به مرور زمان به سرخرگ‌ها آسیب می‌زند و جریان خون به قلب و مغز را با محدودیت روبه‌رو می‌کند. خوشبختانه تأثیر کافئین بر فشار خون موقتی است. ولی به نظر می‌رسد بیشترین تأثیر کافئین بر فشار خون شامل حال کسانی می‌شود که به مصرف آن عادت ندارند.

۵)تکرر ادرار

افزایش ادرار از عوارض رایج مصرف زیاد کافئین است. زیرا این ماده خاصیت تحریک کنندگی بر مثانه دارد. احتمالا متوجه شده‌اید زمانیکه بیشتر از مقدار طبیعی قـهوه یا چای می‌نوشید، بیشتر ادرار می‌کنید. اگر مقدار زیادی نوشیدنی کافئینی مصرف می‌کنید و احساس می‌کنید بیش از حد طبیعی ادرار می‌کنید، بد نیست که مصرف کافئینتان را کاهش دهید تا ببینید تأثیری روی ادرارتان دارد یا خیر.