همه چیز درباره گل گاوزبان

گل گاو زبان یکی از گیاهان دارویی است که از دیرباز در طب سنتی ایرانی برای درمان بیماری هایی مانند فشار خون، دیابت، بیماری های قلبی، افسردگی و بی خوابی، لاغری و سلامتی پوست و مو استفاده می شود.

گل گاو زبان از گیاهان دارویی بسیار مهمی است که دارای خواص درمانی فراوانی می باشد. از گذشته تا کنون ایرانی ها به خواص گل گاو زبان آشنا هستند و برای بهره بردن از خواص درمانی این گیاه گل ها و برگ های گل گاو زبان را خشک می کنند و از آن برای تهیه چای و دمنوش و عرق گل گاو زبان استفاده می کنند. اگر شما از خواص این گیاه فوق العاده بی خبرید.

خواص گل گاو زبان

آشنایی با گیاه گل گاو زبان

گل گاوزبانگیاهی علفی و یک ساله است که ارتفاع ساقه آن تا ۶۰ سانتی متر می رسد، ساقه آن شیاردار و خاردار و برگ های آن ساده و مخملی، و پوشیده از تارهای خشن است که هنگام چیدن گیاه، گزیدگی ملایمی در دست ها احساس می شود. این گیاه خودرو است که در دامنه کوه های البرز می روید و دارای گونه های زیادی است. بخش مصرفی گیاه برگ ها و گل های آن است.

خواص داروئی گل‌گاوزبان

بر اساس کتاب قانون بوعلی سینا:(قانون در طب انتشارات صداوسیما صفحه ۲۰۲) مزاج:گرمیش نزدیک به اعتدال است و کمی به سوی گرمی گرایش دارد، در آخر اول رطوبتی دارد. خوزی گفته‌است در آخر دوم سرد و تر است و این نظریه از راستی دور است.
۱) گل گاو زبان و برگ‌های آن تصفیه کننده خون است.
۲) آرام کننده اعصاب است.
۳) عرق آور است.
۴) ادرار آور است.
۵)کلیه‌ها را تقویت می‌کند.
۶) سرماخوردگی را برطرف می‌کند.
۷) برای از بین بردن سرفه از دم کرده گل گاو زبان استفاده کنید.
۸) در درمان برونشیت موثر است.
۹) بی اختیاری دفع ادرار را درمان می‌کند.
۱۰) التهاب و ورم کلیه را درمان می‌کند.
۱۱) در درمان بیماری سرخک و مخملک مفید است.
۱۲) ضماد برگ‌های گاو زبان برای رفع ورم موثر است.
۱۳)برگهای گاوز بان را بپزید و مانند اسفناج از آن استفاده کنید.
۱۴) برگهای تازه گل گاو زبان دارای مقدر زیادی ویتامین C می‌باشد و در بعضی از کشورها آنرا داخل سالاد می‌ریزند.
۱۵)  این گیاه درمان خوبی برای فلاش بک زدن‌های متوالی در زندگیست

مضرات گل گاوزبان (موارد احتیاطی و منع مصرف)

۱. گل گاوزبان دارای مقدار زیادی مواد شیمیایی به نام آلکالوئید‌های پیرولیزیدینی که مصرف طولانی و زیاد آن باعث آسیب‌های کبدی می‌شود، بنابراین لازم است از زیاده‌روی در مصرف این گیاه اجتناب شود.

۲. گل گاوزبان باعث افزایش فشارخون می‌شود، لذا بیماران مبتلا به فشار خو بالا بایستی در مصرف آن احتیاط کنند و یا آن را همراه با لیمو عمانی مصرف کنند. همچنین مخلوط کردن آن با سنبل الطیب، قبل از دم کردن هم میتواند خاصیت افزایش دهنده فشار خون را تعدیل کند.

۳. زیاده‌روی در مصرف گل گاو زبان علائمی مانند خستگی، احساس سبکی سر، گشاد شدن مردک چشم و مسمومیت کبدی را به دنبال دارد.

۴. گل گاوزبان به علت داشتن آلکالویید برای زنان باردار، شیرده و کودکان مضر است.

 

دم‌کرده گل گاوزبان، دمنوشی برای سرماخوردگی

گاهی اوقات سرفه‌های فصل سرما را هیچ قرص و شربتی درمان نمی‌کند اما تجویز یک جوشانده سنتی مانند گل گاوزبان به صورت مرهمی قوی عمل خواهد کرد.

دم‌کرده گل گاوزبان را به همراه کمی لیمو عمانی، یک دمنوش مناسب برای مقابله با سرماخوردگی است. این دمنوش به شرط ترش نبودن به خصوص در ابتدای شروع علائم سرماخوردگی، یک نوشیدنی مناسب برای بهبود حال بیمار است.

گل گاوزبان در درمان سرفه‌های مزمن، وقفه‌های تنفسی و آسم‌های خفیف نیز موثر است. در درمان سرفه‌های خشک می‌توان گیاه گل گاوزبان را با بابونه، سنبل‌الطیب، شقایق مخلوط نموده و دم کرده حاصل از این چند گیاه را روزی ۳-۲ بار بنوشید.

فواید گل گاو زبان برای پوست ، مو و ناخن

جوشانده گل گاو زبان برای بهبود وضعیت مو، ناخن و پوست تاثیر فراوانی دارد.

عُصاره برگ گل گاوزبان به عنوان ترکیبی نرم کننده برای پوست خشک و برطرف نمودن خارش های پوستی به کار می رود.

افشره برگ گل گاوزبان را می توان با مقدار مساوی آب رقیق نمود و برای خشکی و یا خارش پوست و همینطور جوش های عصبی روی پوست مالید.

تداخلات دارویی گل گاوزبان

مصرف این گیاه همراه با دارو‌های سیستم عصبی مرکزی مانند دارو‌های ضد افسردگی، ضد اضطراب، قرص آرامبخش، خواب‌آور، آنتی هیستامین‌ها و دارو‌های کنترل فشار خون بایستی با نظر پرشک متخصص انجام شود.

طریقه مصرف گل گاو زبان

بهترین راه بهره‌مندی از خواص گل گاو زبان تهیه دمنوش این گیاه به همراه لیمو عمانی یا سنبل طیب است. به این منظور دو قاشق غذاخوری گل گاوزبان خشک شده را همراه دو لیوان آب جوش در قوری بریزید و بیست دقیقه روی شعله غیرمستقیم قرار دهید پس از آن مخلوط را صاف کنید و با مقداری لیمو عمانی، عسل یا نبات بنوشید.
لازم است بدانید دمنوش مانده و سردشده گل گاوزبان، خاصیت چندانی ندارد و توصیه شده تا یکی دو ساعت بعد از دم کشیدن، حتما مصرف شود.

متخصصان طب سنتی توصیه می‌کنند، افرادی که تمایل به نوشیدن دمنوش گل گاوزبان دارند، بهتر است پس از یک هفته تا ۱۰ روز، مصرف آن را برای یک هفته قطع کنند و بعد دوباره شروع کنند. همچنین مصرف بیش از پنج روز مداوم گل گاوزبان، ممکن است باعث عادت شود؛ بنابراین از مداومت در مصرف آن بپرهیزید.

مصرف گل گاو زبان در بارداری، شیردهی و در کودکان

زنان باردار بایستی از مصرف گل گاو زبان در ایام حاملگی خودداری نمایند.چرا که به علت داشتن آلکالوئیدها ممکن است باعث آسیب به جنین شود.

بسیاری تصور می کنند مصرف داروهای گیاهی برخلاف داروهای شیمیایی کاملاً بی ضرر و بدون عوارض است؛ در حالی که امروزه ثابت شده عوارض داروهای گیاهی دست کمی از داروهای شیمیایی ندارد. این مسئله به خصوص در دوران بارداری اهمیت بیشتری دارد و زنان حامله بایستی از هرگونه مصرف خودسرانه انواع جوشانده ها یا دم کرده های گیاهی در بارداری خودداری کنند.

همچنین گل گاوزبان به علت داشتن آلکالوئید برای زنان شیرده و کودکان نیز مضر است، مصرف بیش از پنج روز متوالی این گیاه ممکن است باعث عادت ماهانه در زنان شود؛ بنابراین پس از پنج روز استفاده از آن در صورت نیاز، سه روز فاصله انداخته، سپس دوباره مصرف کنید.

طرز تهیه چای و دمنوش گل گاو زبان

۲ گرم از گل و برگ های خشک شده گل گاوزبان را در نیم لیتر آب داغ (دمای ۸۰ درجه) بریزید و بگذارید ۱۰ دقیقه بماند تا دم بکشد. دمنوش گل گاوزبان آماده است، می توایند یک قاشق چای خوری عسل به آن اضافه کنید و بنوشید.

طرز تهیه دم‌کرده گل گاوزبان و لیموعمانی

مواد لازم:
گل گاوزبان: ۳ قاشق غذاخوری
لیموعمانی : ۲ عدد
عسل : ۲ قاشق مرباخوری در هر لیوان
آب جوش : ۴ لیوان

طرز تهیه:
لیموعمانی‌ها را سوراخ کرده و یا از وسط نصف کنید به همراه گل گاوزبان و آب جوش در قوری چینی بریزید و اجازه دهید روی حرارت ملایم به مدت ۳۰ دقیقه دم بکشد. سپس دم کرده را در یک لیوان و یا فنجان بزرگ بریزید عسل را بیفزایید و هم بزنید تا کاملا حل شود. حال به آرامی میل کنید.

مقدار مصرف دمنوش گل گاو زبان در روز

متخصصان می گویند که افراد تنها می توانند ۲ گرم گل گاو زبان را به صورت دمنوش تهیه کرده و سه بار در روز مصرف کنند.

خواص عرق گل گاو زبان

عرق گل گاوزبان در ایران بیشتر به عنوان آرامش بخش طبیعی و برای درمان استرس و افسردگی استفاده می شود. از دیگر خواص آن می توان به موارد زیر اشاره کرد؛

  • درمان حالت تهوع
  • درمان تورم بدن
  • درمان سرماخوردگی
  • درمان کم خونی
  • درمان آرتریت روماتوئید

خواص روغن دانه گل گاو زبان

خواص روغن دانه گل گاو زبان

روغن گل گاوزبان را از دانه های آن تهیه می کنند، این روغن به دلیل مقادیر بالای گاما لینولنیک اسید، دارای خواص ضد التهابی قوی بوده و به صورت موضعی و خوراکی برای درمان بیماری ها مفید می باشد؛

۱٫ آرتریت روماتوئید 

یک مطالعه در دانشگاه پنسیلوانیا نشان داد که روغن گل گاو زبان به دلیل خواص ضد التهابی و ضد درد که دارد به کاهش تورم و درد مفاصل در بیماران مبتلا به آرتریت روماتوئید کمک می کند.

توصیه می شود که برای درمان آرتریت روماتوئید روزانه ۴ تا ۷ گرم روغن گل گاو زبان را به مدت ۲۴ هفته مصرف کنید.

۲٫ درمان اگزما

اسید گاما لینولنیک موجود در روغن گل گاو زبان دارای خواص ضد التهابی بوده و به درمان قرمزی پوست و خارش ناشی از اگزما کمک می کند.

۳٫ آکنه و جوش صورت

یک مطالعه نشان داده که روغن گل گاو زبان به دلیل خواص ضد التهابی که دارد باعث درمان آکنه و جوش صورت می شود.

۴٫ درمان شوره سر

روغن گل گاوزبان به دلیل خواص ضد التهابی که دارد، می تواند به درمان شوره سر کمک کند.

۵٫ مولتیپل اسکلروزیس یا ام اس (MS)

روغن گل گاوزبان برای کاهش علائم بیماری ام اس مانند اسپاسم عضلانی و بیحسی اندام ها مفید می باشد.

۶٫ آلزایمر 

روغن گل گاوزبان می تواند انتقال امواج عصبی را افزایش داده و خطر ابتلا به آلزایمر را کاهش دهد.